Κρυψορχία

Όταν στο όσχεο ενός αγοριού δεν βρίσκουμε περιεχόμενο, θέτουμε την ΥΠΟΨΙΑ της κρυψορχίας.
 
Εικόνα 1. Κρυψορχία: το μικρό, υποπλαστικό, δεξιό ημιόσχεο θέτει την ισχυρή υποψία της κρυψορχίας δεξιά.
Κρυψορχία και Υδροκήλη

Η επιβεβαίωση (διάγνωση).
Για να γίνει βέβαιο αν το παιδί σας έχει ή δεν έχει κρυψορχία θα πρέπει πρώτα από όλα και πριν από οτιδήποτε άλλο να επισκεφτεί έναν ειδικό παιδοουρολόγο για να εξεταστεί με ειδική τεχνική ψηλάφησης των όρχεων.
Ένας ειδικά εκπαιδευμένος στην ψηλάφηση των όρχεων, ευσυνείδητος και τίμιος παιδοουρολόγος είναι συνήθως ικανός με μία και μόνο εξέταση να αποκλείσει το ενδεχόμενο της κρυψορχίας ή να το επιβεβαιώσει. Θα πρέπει να έχετε υπόψη, ωστόσο, ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου η τυπική αυτή εξέταση δεν είναι εύκολη, όπως για παράδειγμα στα παχύσαρκα παιδιά.
 
 
Εικόνα 2. Κρυψορχία. Η ψηλάφηση των όρχεων με σκοπό τη διάγνωση της κρυψορχίας. 

39eb870f fec6 4277 97f5 a279ce534257

Γιατί όχι το υπερηχογράφημα;
Δυστυχώς, καμία από τις απεικονιστικές μεθόδους, όπως το υπερηχογράφημα, η μαγνητική ή αξονική τομογραφίες δεν είναι αξιόπιστες όταν χρησιμοποιούνται με σκοπό να προσδιορίσουν τη θέση των όρχεων ενός παιδιού. Όλες, ειδικά το υπερηχογράφημα, είναι εξαιρετικά καλές και αξιόπιστες στο να δείχνουν τη σύσταση των όρχεων, δηλαδή τη σάρκα (παρέγχυμα) του και τις τυχόν ανωμαλίες της, αλλά πολύ αναξιόπιστες στο να δείχνουν τη θέση του όρχι, η οποία αλλάζει συνεχώς στην παιδική ηλικία.
Στο παρελθόν, τα υπερηχογραφήματα που έγιναν με σκοπό τον προσδιορισμό της θέσης των όρχεων έδειχναν πρόβλημα εκεί που αυτό δεν υπήρχε. Δηλαδή η προσωρινή θέση των παιδικών όρχεων που εντελώς φυσιολογικά μπορεί να είναι εκτός του οσχέου εκλαμβανόταν από τους ακτινολόγους ως παθολογική, δηλαδή ως κρυψορχία. Αυτό οδήγησε πολλούς παιδοχειρουργούς στην λανθασμένη απόφαση να χειρουργήσουν.
Πολλά αγόρια υποβλήθηκαν σε αχρείαστες επεμβάσεις. Η επιστημονική κοινότητα αντιλήφθηκε το λάθος όταν αποκαλύφθηκε ότι περίπου 4% των ενηλίκων ανδρών έχει ιστορικό επέμβασης για κρυψορχία, ενώ την πραγματική ανάγκη να χειρουργηθούν για κρυψορχία έχουν λιγότερα από τα δύο στα εκατό (<2%) αγόρια.
Τα σημερινά παγκόσμια παιδοουρολογικά πρωτόκολλα, στη προσπάθεια να αποφευχθούν οι αχρείαστες επεμβάσεις, υπαγορεύουν την αποφυγή της χρίσης της απεικόνισης με σκοπό τον προσδιορισμό της θέσης των όρχεων. Αποτρέπουν τους ειδικούς να βασίζουν τις αποφάσεις τους στην υπερηχογραφική περιγραφή της θέσης των όρχεων.
Δυστυχώς, το σωστό δεν επικράτησε ακόμη και τα εν λόγω υπερηχογραφήματα όπως και οι αχρείαστες επεμβάσεις ακόμη γίνονται, λιγότερο στο εξωτερικό και περισσότερο στην Ελλάδα.

Τι θα χάσω αν δεν κάνω το υπερηχογράφημα;
Θεωρείται ότι είναι ασφαλές και συμφέρει να μην γίνονται τα υπερηχογραφήματα με σκοπό τον προσδιορισμό της θέσης των όρχεων. Ακριβώς επειδή αυξάνουν το κόστους για τη δημόσια υγεία και μπορεί να οδηγήσουν σε αχρείαστα χειρουργεία. Αν δεν το κάνετε ωστόσο, υπάρχει το ενδεχόμενο να μην μάθετε ποτέ για κάποια ανωμαλία ή κάποιο αθώο εύρημα που έχει το παιδί σας στη σάρκα (το παρέγχυμα) του όρχι του. Το ενδεχόμενο αυτό υπολογίζεται εξαιρετικά μικρό.

Να κάνω ή να μην κάνω τελικά το υπερηχογράφημα;
Εάν δεν υπολογίζετε το κόστος του υπερηχογραφήματος, εάν έχετε ευσυνείδητο και σωστά καταρτισμένο παιδοουρολόγο που δε θα βασίσει την απόφασή του για το ενδεχόμενο χειρουργείο στα περί της θέσης των όρχεων σχόλια του υπερηχογραφήματος και παίρνει απόφαση μόνο βάσει τα ευρήματα της ψηλάφησης, και εάν θέλετε οπωσδήποτε να μάθετε αν η σάρκα (το παρέγχυμα) των όρχεων του παιδιού σας είναι ή δεν είναι φυσιολογική, κάντε το υπερηχογράφημα. Απλά να είστε προετοιμασμένοι για το μικρό ενδεχόμενο καινούργιας συζήτησης που μπορεί να έχει ή να μην έχει καμία σχέση με την κρυψορχία.

Πόσο συχνή είναι η κρυψροχία;
Στα πρόωρα νεογνά η συχνότητα της κρυψορχίας είναι εξαιρετικά μεγάλη και ανάλογη της προωρότητας. Κυμαίνεται από το 100% στα βαριά λοιποβαρή μέχρι το 30% σε εκείνα που γεννήθηκαν με φυσιολογικό βάρος.
Περίπου 3 από τα 100 τελειόμηνα νεογνά έχουν κρυψορχία (3%).
Μετά τη γέννηση, οι κρυψόρχεις συνεχίζουν την κάθοδό τους και στον χρόνο ζωής η πάθηση περιορίζεται στο περίπου 1%
 
Μια μεγάλη σύγχυση προκαλεί η μετέπειτα ενεργοποίηση του φυσιολογικού κρεμαστήριου αντανακλαστικού. Ο ισχυρός κρεμαστήρας μύς περιβάλλει τον όρχι και είναι ικανός να ανεβάσει ακόμη και τους φυσιολογικούς όρχεις ενός αγοριού ψηλά στη βουβωνική χώρα. Αυτό συνήθως μπερδεύει τους μη ειδικούς και ανεβάζει τα ποσοστά της υποτιθέμενης κρυψορχίας στο 7%. Το ποσοστό αυτό είναι πλασματικό και η κρυψορχία είναι υποτιθέμενη διότι οι περισσότεροι από αυτούς τους όρχεις θα επιστρέψουν στο όσχεο με την έναρξη της λειτουργίας τους-στην εφηβεία. Οι όρχεις των εφήβων αποκτούν μέγεθος και βάρος και ο κρεμαστήρας μυς δεν μπορεί πια να τους ανεβάσει πολύ ψηλά.
 
Εκείνοι οι όρχεις που θα μείνουν ψηλά στη βουβωνική χώρα, λέγονται ανελκόμενοι και διαμορφώνουν τα συνολικά ποσοστά της κρυψορχίας που χρειάζεται χειρουργείο στο 1,5%. Ωστόσο, το ποσοστό των ενήλικων ανδρών που είναι χειρουργημένοι για κρυψορχία είναι  4%. Το συμπέρασμα είναι ένα - λάθος διάγνωση, το αποτέλεσμα του οποιου είναι να χειρουργούνται χωρίς λόγο οι φυσιολογικά ανασπώμενοι όρχεις, εκείνοι που θα κατεβαίνουν στο όσχεο μόνοι τους, χωρίς χειρουργείο.
 
Τι είναι η αληθινή κρυψορχία και ποια είναι η διαφορά της από τα υπόλοιπα αίτια του “άδειου όσχεου”;
Ένας όρχις μπορεί να μην είναι στο όσχεο για τους εξής λόγους:
 
Η αληθινή κρυψορχία: όταν ένας όρχις για άγνωστο λόγο σταμάτησε την εμβρυϊκή κάθοδό του, κάπου κατά τη πορεία της φυσιολογικής οδού της καθόδου. Ο όρχις σε αυτή τη περίπτωση υπάρχει και μπορεί να βρίσκεται είτε στην κοιλιά του αγοριού, είτε στον βουβωνικό του πόρο ή στην ειδική θήκη από λίπος η οποία βρίσκεται λίγο πιο πάνω και πλάγια από τη ρίζα του πέους. Ο όρχις αυτός πρέπει να μεταφερθεί στο όσχεο χειρουργικά (επέμβαση της ορχεοπηξίας).
 
Έκτοπος όρχις: ένας όρχις ο οποίος παρέκκλινε της φυσιολογικής οδού καθόδου και βρέθηκε είτε στη πτυχή ανάμεσα στη κοιλιά του παιδιού και του μηρού (μηριαία εκτοπία), είτε ακριβώς πάνω από το πέος (πεϊκή εκτοπία) ή βαθιά στο περίνεο, δηλαδή ανάμεσα στα πόδια του παιδιού (περινεϊκή εκτοπία). Ο όρχις αυτός πρέπει να μεταφερθεί στο όσχεο χειρουργικά (επέμβαση της ορχεοπηξίας).

 

Εικόνα 3. Κρυψορχία και έκτοπος όρχις: όλες οι θέσεις των όρχεων.

Κρυψορχία και εκτοποι όρχεις ελένης

 

Εικόνα 4. Έκτοπος περινεϊκός δεξιός όρχις.

Έκτοπία όρχεως

 
Ανασπώμενος όρχις: ένας απόλυτα φυσιολογικός όρχις ο οποίος ανεβοκατεβαίνει κατά μήκος της φυσιολογικής του οδού καθόδου. Το 90-95% των ανασπώμενων όρχεων θα κατεβεί μόνιμα στο όσχεο με την έναρξη της εφηβείας. Επομένως, ένα παιδί με ανασπώμενο όρχι δεν χρειάζεται να υποβληθεί σε χειρουργείο. Χρειάζεται να εξεταστεί ξανά αμέσως μετά την έναρξη της εφηβείας - με την έναρξη της τριχοφυΐας γύρω από τα γεννητικά του όργανα.
 
Ανελκόμενος όρχις: ένας όρχις που ήταν ανασπώμενος και δεν κατέβηκε μόνος του στο όσχεο με την έναρξη της εφηβείας λέγεται ανελκόμενος. Ο όρχις αυτός πρέπει να μεταφερθεί στο όσχεο χειρουργικά (επέμβαση της ορχεοπηξίας) πριν από την ολοκλήρωση της εφηβείας.
 
Απών όρχις: ένας όρχις που δεν γεννήθηκε ποτέ και δεν υπάρχει. Σε περίπτωση της επιβεβαιωμένης λαπαροσκοπικά (χειρουργείο με γενική νάρκωση και τηλεσκόπιο) αγενεσίας του όρχι, ο υπάρχων ετερόπλευρος όρχις θα πρέπει να καθηλώνεται στη φυσιολογική του θέση χειρουργικά υπό την ίδια αναισθησία.
 
Εξαφανισμένος όρχις: ένας όρχις που ουσιαστικά είναι απών, απλά υπάρχουν σημεία στον οργανισμό του παιδιού τα οποία έμμεσα μαρτυρούν ότι ο όρχις κάποτε υπήρχε και εξαφανίστηκε αργότερα. Αυτό συνήθως συμβαίνει λόγω της νέκρωσης του όρχι από τη διακοπή της αιματικής τροφοδοσίας του όταν το παιδί ακόμη είναι στη κοιλιά της μάνας του. Το γεγονός αυτό λέγεται ενδομήτρια ή περιγεννητική συστροφή του ορχικού τόνου. Ο εξαφανισμένος όρχις θα πρέπει να τυγχάνει της ίδιας αντιμετώπισης με τον απόντα όρχι.


Τι συμβαίνει μετά τη διάγνωση;

Από πρακτικής απόψεως οι ειδικοί ιατροί (Χειρουργοί Παίδων και Παιδοουρολόγοι, ειδικά εκπαιδευμένοι στη κρυψορχία και στη λαπαροσκόπηση), χωρίζουν τα παιδιά με άδειο όσχεο σε:
  1. εκείνους που οι όρχεις τους ψηλαφούνται (80% των περιπτώσεων του άδειου οσχέου)
  2. εκείνους των οποίων οι όρχεις είναι αψηλάφητοι (20% των περιπτώσεων του άδειου οσχέου).
Εάν ο όρχις ψηλαφείται τότε έχουμε ένα από τα τέσσερα ενδεχόμενα:
  1. Αληθινή κρυψορχία και ο όρχις ενός τέτοιου παιδιού θα πρέπει να μεταφερθεί στο όσχεο χειρουργικά με την ανοιχτή επέμβαση της ορχεοπηξίας
  2. Ορχική εκτοπία και ο όρχις ενός τέτοιου παιδιού θα πρέπει να μεταφερθεί στο όσχεο χειρουργικά με την ανοιχτή επέμβαση της ορχεοπηξίας
  3. Ανασπώμενος όρχις. Ένα τέτοιο παιδί έχει 95% πιθανότητα να μην υποβληθεί ποτέ σε επέμβαση ορχεοπηξίας.
  4. Ανελκόμενος όρχις  - 5-10% των μεγαλύτερων παιδιών που παρακολουθούνταν για ανασπώμενους όρχεις. Ο όρχις ενός τέτοιου παιδιού θα πρέπει να μεταφερθεί στο όσχεο χειρουργικά με την ανοιχτή επέμβαση της ορχεοπηξίας πριν από την ολοκλήρωση της εφηβείας
Εάν ο όρχις δεν ψηλαφείται τότε έχουμε τα εξής ενδεχόμενα:
  1. Απών όρχις
  2. Εξαφανισμένος όρχις
  3. Αληθινή υψηλή, ενδοκοιλιακή κρυψορχία
  4. Παχύσαρκο αγόρι με δυσκολία της ψηλάφησης του όρχεως που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και τους ειδικούς ιατρούς σε λανθασμένη εντύπωση αψηλάφητου όρχι.
  5. Αγόρι το οποίο δυσκολεύεται να χαλαρώσει και να συνεργασθεί με τον ιατρό κατά τη προσπάθεια της ψηλάφησης που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και τους ειδικούς ιατρούς σε λανθασμένη εντύπωση αψηλάφητου όρχι.
Όλες οι πέντε κατηγορίες του αψηλάφητου όρχι θα πρέπει να υποβληθούν σε ψηλάφηση υπό γενική αναισθησία και με προοπτική να:
  1. Υποβληθούν σε ανοιχτή επέμβαση χειρουργικής μεταφοράς του όρχεως στο όσχεο (ορχεοπηξία) - σε περίπτωση που η ψηλάφηση υπό αναισθησία αποκαλύψει την αληθινή κρυψορχία ή έκτοπο όρχι.
  2. Ξυπνήσουν χωρίς να υποβληθούν σε επέμβαση - σε περίπτωση που η ψηλάφηση αποκαλύψει φυσιολογικούς ανασπώμενους όρχεις. Είναι σπάνιο αυτό το σενάριο.
  3. Υποβληθούν σε διαγνωστική λαπαροσκόπηση - σε περίπτωση που ο όρχις δεν γίνεται ψηλαφητός ακόμη και με την γενική αναισθησία.

Κατά τη λαπαροσκόπηση:

Συνεχίζεται...